ابراهيم عاملي ( موثق )

11

تفسير عاملي ( فارسي )

« أَطِيعُوا اللَّه وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ » آيا اولى الأمر در نظر آنها چه كسانى بوده‌اند ؟ معلوم است اشاره به اشخاص معهود و معيّن در نظر خود آنها است و معلوم است كه اشخاص معيّن در نظر آنها مردم صالح براى شورى هستند چون از آيت سوره ى شورى اين مطلب را در خاطر داشته‌اند پس اولى الأمر اشاره ى به همانهائى است كه در گذشته با آنها سر و كار داشته‌اند و مشورت ميكرده‌اند ، پس بمفاد اين آيه لازم است كه در هر شهرى از شهرهاى مسلمين مجلسى براى شورى از نمايندگان مردم تشكيل شود كه رأى آن قاطع باشد و آنچه بگويند و بكنند اجرا شود ، و مجلسى ديگر عمومى بايد فراهم شود از همه ى ملَّتهاى مسلمان كه نماينده از شهر ها در آنجا باشد و افكار و احتياجات مردم شهر و مملكت خود را در آن مجلس عام بنمايانند و روشن كنند ، و چون اين مجالس فراهم شد و نمايندگان فراهم شدند ، در نهان بوسيله ى قرعه ، كسى را از بزرگان اسلام براى خلافت انتخاب كنند كه شخصيّت و استقلالى از خود داشته باشد كه ممالك اروپا بر او دست و تسلَّطى نداشته باشند و اين خليفه بموجب آنچه مجلسها در هر وقت و هر مملكت معيّن كنند بايد رفتار كند زيرا او خليفه ى بر همه ى مسلمين است كه در اطراف عالم پراكنده هستند چه در مملكت مستقل خود ، يا در مستعمرات اجانب . پس اگر چنين شخصى با اين شرائط - انتخاب شد خليفه ى حقيقى مسلمين خواهد بود و گر نه در دوران گذشته مصريها خليفه اى داشتند بنام فاطميّين ، و در بغداد از عبّاسيها بود ، و در آندلس ( اسپانيا ) خليفه اى از بنى اميّه بود ، و چگونه خليفه اى بودند كه هر كدام هر چه ميخواستند بميل خود انجام ميدادند و در واقع سلطنتى بود بنام خلافت . و امروز با اين وسايل ارتباط تشكيل اين طور مجالس شورى و انتخاب يك فرد براى همه ى مسلمين ممكن است ليكن با اصل استعمار نميتوان آن را بدرستى انجام داد و بايد بانتظار باشيم تا آنگاه كه موفّق شويم . تفسير الميزان : طباطبائى : تفسير الميزان طباطبائى جمله ى « أَطِيعُوا الرَّسُولَ » براى فهماندن اين مطلب است ، كه اطاعت پيغمبر ( ص ) از دو جهت لازم است :